هنگامی که درجستجوی خبرتازه ای در رابطه با فضای مجازی بودم خبراولین امتحان انلاین که درسایتITAN به ان برخوردم به نظرم جالب توجه بود۰دراین خبرکه مربوط به اردیبهشت ماه  سال جاری می باشد گفته شده بود که براساس تصمیمات دولت بریتانیا دانش اموزان اسکاتلندی برای اولین باردرامتحانات خود به صورت انلاین شرکت می کنند۰که این امتحانات به صورت تستی در زمینه بیوتکنولوژی با استفاده از رایانه انجام می گیرد۰این امتحانات راهی درجهت تحقق اموزش مجازی است۰ امتحان مجازی بخشی از اموزش مجازی می باشد که در دنیای امروز به ویژه شهرهای بزرگ بسیار مفید وکارامد است۰محمدرضا گرامی دانشجوی فناوری اطلاعات دانشگاه شیخ بهایی می گوید:اموزش الکترونیکی به طورکلی بهره گیری ازسیستم های اکترونیکی مثل کامپیوتر،اینترنت،دیسک های چند رسانه ای،نشریه های الکترونیکی وخبرنامه های مجازی ونظایراین ها است که باهدف کاستن ازرفت وامدها وصرفه جویی دروقت وهزینه ودرضمن یادگیری بهترواسان تر صورت میگیرد۰اگرایران بتواند ازاین سیستم ها به صورت مفید استفاده کندبسیاری  ازمشکلات شهرداری واموزشی حل می شود وبسیاری ازامور اموزشی را ازطریق فضای مجازی انجام دهد رفت وامد دانش اموزان ودانشجویان ودیگر افرادی که در رابطه باامورانها مشغول به فعالیت هستند کاسته می شود همچنین بسیاری ازدانشجویانی که ازدیگر شهرها برای تحصیل به شهرهای بزرگ به ویژه تهران می ایند جلوگیری می شود ۰وبا توجه به تعطیلات زیادی که درطی سال تحصیلی در ایران وجود دارد می توانند برای دانش اموزان ودانشجویان برنامه ریزی کنند که چگونه زمانی که درمنزل هستند به امور درسی خود بپردازند۰این موضوع به کیفیت تحصیلی انها نیزکمک می کند واستفاده از این شیوه ی جدید سبب می شود تا به دلیل سهل بودن، روش یادگیری بهتر انجام گیرد۰

بر اساس گزارش ایتنا http://www.itna.ir/archives/companies/006762.php نخستین کنفرانس جهانی بانکداری در روزهای24و25اردیبهشت 1386در داخل وخارج از کشور برگزار خواهد شد این کنفرانس در دو بخش ارائه سخنرانی ها ومقالات وبخش نمایشگاهی با هدف معرفی محصولات ودستاوردهای برتر برگزار خواهد شد۰

این کنفرانس با حمایت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و وزارت اقتصاد و دارایی و شرکت های مختلفی از جمله لایزر،تجارت الکترونیک پارسیان و۰۰۰برگزار خواهد شد۰در این کنفرانس مدل های بانکداری الکترونیکی،راه حلهای پرداخت الکترونیکی،امنیت دربانکداری الکترونیکی،مدیریت ،اموزش

وفرهنگ سازی مورد بررسی قرار خواهد گرفت ۰برای اطلاعات بیشتر می توانید به این وب   http://www.ebanking-conf.irسایت مراجه کنید۰

بانکداری الکترونیک چیست؟

بانکداری الکترونیکی عبارت است از استفاده از فناوری های پیشرفته نرم افزاریوسخت افزاری مبتنی برشبکه ومخابرات برای تبادل منابع واطلاعات مالی به صورت الکترونیکی که می تواند باعث حذف نیاز به حضور فیزیکی مشتری در شعبه بانکها شود۰

سیستم های بانکداری الکترونیکی

این سیستم ها در سه سطح به مشتریان سرویس دهی می کنند 1- اطلاع رسانی:این سطح ابتدایی ترین سطح بانکداری الکترونیکی اینترنتی است۰بانک اطلاعات مربوط به به خدمات وعملیات خود را از طریق شبکه های ارتباطی دولتی وخصوصی فراهم می کند۰

2- ارتباطات: این سطح امکان انجام مبادلات بین سیستم بانکی ومشتری را فراهم می اوردریسک این سطح در بانکداری الکترونیک بیشتر از سطح سنتی است۰

3- تراکنش: این سیستم متناسب  با نوع اطلاعات وارتباطات خود از بالاترین میزان ریسک برخوردار است۰

دراین سطح مشتری در یک ارتباط متقابل قادر است تا عملیاتی چون صورتحساب،صدور چک،انتقال وجه وارائه ی صورت حساب را انجام دهد۰

شاخه های بانکداری الکترونیک برحسب نیازهای بازار بانکداری الکترونیک

1-     بانکداری اینترنتی 2- بانکداری مبتنی برتلفن همراه وفناوری های مرتبط با ان 3- بانکداری تلفنی 4- بانکداری مبتنی بر نمابر5- بانکداری مبتنی بر دستگاههای خودپرداز6- بانکداری مبتنی بر پایانه های فروش 7- بانکداری مبتنی برشعبه های الکترونیکی

مزایای بانکداری الکترونیک

می توان ان را از دو جنبه ی مشتریان وموسسات مورد بررسی قرار داد0 ازجنبه مشتریان می توان به صرفه جویی در هزینه ها اشاره کرد و ازجنبه موسسات می توان به حفظ مشتریان علیرغم تغییرات مکانی بانکها اشاره کردهمچنین جلوگیری از اختلاس یکی دیگر ازمزایای مهم ان است۰

در بانکهای پیشرو در خدمات بانکداری الکترونیک،کانال های مختلف بانکداری با هم تلفیق وسیستم های جزیره ای یکپارچه میشود پس مدیریت اطلاعات ومدیریت ارتباط با مشتریان بهبود می یابد و رضایت مشتریان، صرفه جویی در هزینه های تولید ودرامد بیشتر برای بانکها را به همراه خواهد داشت اما قبل از اقدام به ایجاد وپیاده سازی سیستم بانکداری الکترونیک باید امکان پذیر بودن ان را در رابطه با محیط فنی ،اقتصادی،مالی ونیروی انسانی مورد توجه قرار داد۰

کمیته "بازل"اصولی مربوط به مدیریت ریسک در بانکداری الکترونیکی شناسایی کرده که می تواند برای نهادهای بانکی درگسترش بینش انها نسبت به سیاستها وفرایندهای بانکداری الکترونیک سودمند باشد۰

تاریخچه بانکداری الکترونیک در ایران

در اواخر دهه 1360بانکهای کشور به سیستم اتوماسیون عملیات بانکی ورایانه ای کردن ارتباطات خود توجه نشان دادند ۰ حرکت به سمت بانکداری الکترونیکی از اوایل دهه 70 اغاز شد و پس از ان کارت های اعتباری،خودپردازها،سیستم های گویاو۰۰۰وارد خدمات نوین بانکی شد ۰سیستم شتاب یا شبکه تبادل اطلاعات بین بانکی درسال 1381ایجاد شد ۰شتاب با ایجاد ارتباط بین دستگاه های خودپرداز سه بانک صادرات،کشاورزی و توسعه صادرات اغاز به کار کرد۰ 

وضعیت کنونی

در حال حاضر 16 بانک خصوصی و دولتی در ایران در مجموع بیش از 6117دستگاه خودپرداز در سطح کشور نصب کرده اند که تا پایان این سال به 8هزار و100دستگاه خواهد رسید وطبق برنامه چهارم توسعه تا پایان سال 88به تعداد این دستگاههای خودپرداز30هزار خواهد شد۰   

از نظر نصب دستگاه بانک ملی ایران رتبه اول، بانک صادرات رتبه دوم،بانک سپه رتبه سوم وبانک خصوصی پارسیان رتبه چهارم را دارد۰

نصب پایانه های فروش

پایانه های فروش به دستگاههایی گفته می شود که امکان استفاده ازکارت اعتباری به عنوان ابزار پرداخت،بدون نیاز به تبدیل موجودی به پول نقد را فراهم کنند۰بر اساس گزارش بانک مرکزی در مجموع بیش از 100هزار و816 دستگاه پایانه پرداخت نصب شده است۰که بیشترین میزان در اختیار داشتن ان ابتدا با بانک خصوصی پارسیان وبعد از ان سامان است وپس از ان یک بانک دولتی یعنی بانک صادرات قرار دارد۰

مشکلات موجود

دستگاههای AMTمطابق نیازهای امروز طراحی نشده است۰ خرابی دستگاهها،کم بودن تعداد دستگاهها نسبت به میزان کارتهای صادر شده ازجمله مشکلات است همچنین در رابطه با خدمات اینترنتی بانکها سرعت کم وقطع های مکرر سبب بی اعتمادی مردم نسبت به بانکداری الکترونیکی شده است وهنوز 60%ماجعات مردم به بانکها جهت دریافت پول نقد است۰

روشهای نوین بازاریابی در بانکداری ایران

بازاریابی از ابزارهایی است که می تواند رشد درامد های بانک را افزایش دهد۰بنا به گفته مدیران بزرگ بانک های معروف دنیا فقط5درصد از مشتریان بیش از85درصد سوداوری بانکها راتشکیل میدهند۰

پیشرفت بازاریابی رابطه مند در بانک با پیمودن درجهت توسعه روابط با مشتریان صورت می گیرد۰ حفظ رابطه با مشتری یک مساله بلند مدت است وبه جای نتایج وپیامدهای جاری باید به پیامدهای اتی ان توجه کرد ۰از سوی دیگر کیفیت رابطه با مشتری با میزان رضایت مشتری سنجیده می شود۰

اجرای بازاریابیرابطه مند ومشتری مدار نوین منافع زیر را برای بانکها فراهم می کند:

1-حفظ مشتری های کنونی بدون هراس از تهدید رقبا

2-کسب منافع درامد بیشتر از مشتریان کلیدی کنونی وافزایش سهم بانک از هر مشتری

3-جذب مشتریان کلیدی وطراز اول سایر بانکها

پیشنهادات

با توجه به مطالب گفته شده در بالا بانکداری الکترونیک یکی از راهها در ایجاد شهر مجازی می باشد وشاید یکی از بهترین قسمتهایی از شهر است که بتوان ان را مجازی کرد چون حضور در بانک در فضای واقعی هیچ احساس لذت بخشی ندارد بنابر این بهتر ایت که این قسمت از شهر مجازی شود ۰علاوه براین بسیاری از مشکلات اقتصادی حل می شود به شرط اینکه مدیریت مناسبی داشته باشد 

دولت الکترونیک یکی از ضرورتهای جهان امروز است که بساری از کشورها به دنبال ایجاد ان در کشور خود هستند۰

دولت الكترونيكي عبارت است از استفاده سازمانهاي دولتي از فن اوري هاي جديد ا

طلاعاتي وارتباطي جهت ارائه وتوزيع خدمات و اطلاعات به صورت به هنگام وشبانه

روزي در كمترين زمان؛با كمترين هزينه و بالاترين كيفيت به شهروندان؛بخشهاي

تجاري؛توليدي وساير مشتريان دولت مي باشد به گونه اي كه انها از طريق سيستم

هاي كامپيوتر بتوانند با دولت ارتباط برقرار كنند ومشاركت بيشتري در اداره امور درلتي

وفرايندها ونهادهاي مردم سالار داشته باشند۰( قهرماني؛1382؛24) 

تاريخچه دولت الكترونيك

تلفن اولين فن اوري ارتباطي بود كه در اغاز قرن 20سبب بهبود وتسريع دوند در

فعاليتهاي دولتي شد۰ زمانيكه بخشهاي خصوصي درسا ل1990به ارائه خدمات

الكترونيك پرداختند دولت امريكا از اين لحاظ بسيار عقب افتاده بود لذا توجه به اين

مسئله معطوف گشت كه ارائه خدمات به شهروندان به صورت الكترونيك بسيار ساده

تر است۰

 دولت الکترونیک در ایران

شوراي عالي اداري در مورخ 15/4/1381بنا به پيشنهاد سازمان مديريت وبرنامه ريزي

در راستاي تحقق دولت الكترونيك يك مصوبه 21ماده اي را تصويب نمود كه مهمترين

اهداف اين مصوبه را مي توان چنين برشمرد:

تكامل وتوسعه دولت الكترونيكي 

تكامل وتوسعه در دولت الكترونيكي داراي چند مرحله است:

1. مرحله ظهور:شكل گيري اوليه ان مي باشد كه در ان زير ساخت ها ؛ابزارها وامكانات جهت ارئه خدمات مشخص مي شود ولي هنوز شهروندان نمي توانند به صورت دوطرفه با ان ارتباط برقرار كنند ۰

2. مرحله  تعامل: دومين مرحله است كه از طريق وب امكان برقراري ارتباط دو طرفه فراهم است اما هنوز محدوديت هايي وجود دارد و تعامل در سطح انجام كارهاي ابتدايي وساده است مثل امكان ارسال نامه به يك سازمان خاص وامكان دست يابي شهروندان به پاسخ پرسش هاي ساده از طريق پست الكترونيك ۰

3. مرحله تراكنش يا اجرا: اين مرحله ؛مرحله اجرا وپياده سازي دولت الكترونيكي است زيرا مشتريان مي توانند كارهاي خود را به شيوه اي كاملا الكترونيكي در هر زمان از شبانه روز انجام دهند0 اگرچه سطح تعامل بالاتر است اما هنوز هم ارتباط كامل دو طرفه بين دولت ومشتريان برقرار نيست وجريان اطلاعات اغلب يك طرفه است و جواب هايي كه به سوالات مشتريان داده مي شود اكثر انها قبلا با شيوه هاي منظم برنامه ريزي شده است وبه همين دليل داده ها قابل پيش بيني هستند ۰

4. مرحله دگرگوني: بالاترين مرحله وتكامل دولت الكترونيكي است در اين مرحله يك ارتباط هوشمند بامشتريان برقرار مي شود وبه طيف وسيعي از مشكلات؛سولات ونيازهاي انان پاسخ داده مي شود كه چنين نمونه اي در حا ل حاضر به ندرت وجود دارد در اين مرحله تلاش مي شود كه اطلاعات از حالت "سازمان محوري"به حالت "مشتري محوري " تغيير پيدا كند دراين مرحله دولت اكترونيكي باعث تجديد ساختار؛تركيب يا حذف سازمان هاي موجود مي گردد وسازمان هاي مجازي جايگزين انها مي شود۰(قهرماني؛1382)

 بررسي اثرات دولت الكترونيك

تاثير دولت الكترونيك را در دوسطح خرد و كلان مي توان بررسي كرد۰ 

سطح كلان(دولت)

الف) باعث تغيير كاركرد دولتها مي گردد كالاها وخدمات با هزينه كمتر وسرعت بالاتر ارائه مي شود اگرچه ممكن است در كوتاه مدت هزينه بردار باشد اما در بلند مدت باعث كاهش هزينه ها مي شود۰ و بسياري از مشاغل در سطح دولتي حذف ونهايتا حجم دولت كوچكتر مي شود۰

ب)دومين اثردر شيوه اداره امور دولتي است به اين معنا كه شهروندان با دولت در تعامل هستند و رابطه به شكل سنتي يك طرفه نيست اين رويكرد جديد سه پيامد دارد :

1- اولين جز ان شامل گرداوري اطلاعات از جامعه جهت تصميم گيري وسياست گذاري از يك طرف ومطلع ساختن عموم از تصميمات از طرف ديگر مي باشد۰

2- دومين جز ان استفاده از فن اوري اطلاعات وارتباطات در جهت تسهيل مشاركت و تبادل نظر عموم مردم در راستاي سياست گذاري عمومي وتعيين اولويت هاي استراتژيك در تصميم گيري هاي دولتي مي باشد۰

3- سومين عنصر وپيشرفته ترين ان استفاده از فن اوري اطلاعا ت وارتباطات جهت انتخاب نمايندگان سياسي وفرايندهاي مردم سالار مي باشد كه همان دموكراسي الكترونيكي است۰ 

سطح خرد(سازمان ها- كاركنان ومديريت):ساختارهاي سازماني تغيير پيدا مي كنند واز حالت سلسله مراتبي و عمودي به صورت كاملا تخت در مي ايندو مرزها و واحدهاي سازماني كم رنگ تر مي شوند وبه حضور دائمي وفيزيكي كارمندان نيازي نيست ومي توان از نيروي فكر انها بيشتر استفاده كرد۰ 

 پیشنهادات

طبق اثراتی که برای دولت الکترونیک برشمردیم می توان ان را بهترین راه حل برای

ایجاد دموکراسی وتحقق عدالت اجتماعی که مورد نظر دولت است است برشمرد۰

همچنین با توجه به مشکلاتی که در کشور ما در راه ایجاد تامین خدمات به شهروندان

به ویژه در شهرهای بزرگ وجو دارد دولت الکترونیک کمک می کند تا بسیاری ازانها

حل شودوخود گام موثری در ایجاد شهر مجازی می باشد۰که البته ایجاد دولت

الکترونیک به صورت صحیح نیازمند اموزش تمام شهروندان است که ابتدا باید با

وسایلی ارتباطی که با ان بیشتر اشنا هستند این امر صورت بگیرد ۰